پایگاه اطلاع رسانی انجمن مددکاران اجتماعی ایران

آمار بالای خودکشی در استان های غربی

IMG_5836

سلامت نیوز :نوشتن از بعضی موضوعات و آسیب های اجتماعی به رغم شیوع زیاد و وقوع چندلحظه ای آنها، نیازمند تفکر و تعمق بسیار است.

به گزارش سلامت نیوز،فرهیختگان نوشت: خودکشی از آن دست آسیب های اجتماعی است که به عنوان آخرین رفتار و واکنش فردی نسبت به سلسله ای از آسیب ها و فشارهای درونی یا بیرونی بروز می کند و نه تنها خود فعل خودکشی بلکه تبعات ناشی از آن برای سایرین نیز واکنش برانگیز و تاثیرگذار است.

خودکشی از نگاه جامعه شناختی 

امیل دورکیم، به عنوان جامعه شناسی که در زمینه خودکشی مطالعاتی داشته و کتابی را با این عنوان به چاپ رسانده است، عقیده دارد نیرویی که تعیین کننده خودکشی است، نیرویی روانشناختی نیست؛ بلکه اجتماعی است. خودکشی عبارت است از هر نوع مرگی که نتیجه مستقیم یا نامستقیم کردار مثبت یا منفی خود قربانی است که شخصا می دانسته است که باید به همین نتیجه برسد. کردار مثبت مثل اینکه انسان یک گلوله در شقیقه خود خالی کند و کردار منفی مانند اینکه انسان خانه ای را که در آتش شعله ور است ترک نکند.

انواع خودکشی 

در اندیشه دورکیم خودکشی انواعی نیز دارد. خودکشی خودپرستانه، خودکشی دیگردوستانه، خودکشی ناشی از نابسامانی اجتماعی و خودکشی جبری که بعدها توسط عده ای دیگر از اندیشمندان به دسته بندی قبلی اضافه شد. در تعریف مختصر هریک از این نوع خودکشی ها باید عنوان کرد که خودکشی خودپرستانه وقتی اتفاق می افتد که احساس گسست ارتباطی یا به نوعی ضعف رابطه بین فرد و جامعه در شخص ایجاد شود و فشارهای اجتماعی نتواند او را از عمل فردی و انتخاب گزینه خودکشی منصرف کند. خودکشی دیگردوستانه هم آن زمان به وقوع می پیوندد که فرد یک وظیفه اخلاق عمیقی را در خود حس می کند که باید خودش را فدای دیگران یا یک هدف جمعی کند که این حس ناشی از یک همبستگی و انسجام درونی در یک جامعه است. در این نوع خودکشی برعکس خودکشی خودپرستانه انگیزه های فردی و شخصی توان مقابله با روحیه جمعی و اعتقاد فداشدن برای هدف جمعی را ندارد.

نوع سوم خودکشی از نظر دورکیم، مهم ترین علت خودکشی نسبت به سایر عوامل است. این اهمیت از آن جهت است که نابسامانی های اجتماعی زاییده و خصیصه جامعه جدید و امروزی است. از نظر وی، نابسامانی های ناشی از مشکلات اقتصادی، فرهنگی، معیشتی، شغلی، طلاق ها و… که در جامعه کنونی وجود دارد، همگی باعث روی آوردن فرد به پدیده خودکشی می شود. دورکیم با توجه به مقوله طلاق بیان می کند که یک مرد در زندگی زناشویی در یک قالب نظم پذیری و هماهنگی تعریف می شود که با گسست این رابطه زناشویی و برهم خوردن آن نظم و هماهنگی نوعی آشفتگی بر زندگی مرد حاکم می شود که در کنار سایر علل همچون عدم انگیزه کافی برای ادامه زندگی او را به سمت انتخاب خودکشی به عنوان تنها راه برون رفت از شرایط فعلی سوق می دهد.

خودکشی جبری نیز به عنوان نوع چهارم این پدیده بعدها توسط برخی از اندیشمندان به سایر خودکشی ها اضافه شد. در این نوع خودکشی فرد در واکنش به نظم و نظامات شدید اجتماعی و قانونی و عدم جامعه پذیری و خفقان موجود در جامعه روی به این اقدام می آورد.

با بیان انواع خودکشی از نظر امیل دورکیم ذکر این نکته هم ضروری است که همواره انتقادات جدی ای به نظریات وی از سوی سایر اندیشمندان وارد بوده است، اما همچنان باید گفت یکی از قابل اتکا ترین دانسته ها و اندیشه ها در زمینه مطالعات مربوط به موضوع خودکشی همین انواعی است که دورکیم معرفی کرده است.

ایلام، دارنده بیشترین تعداد خودکشی در ایران 

با گذر از گفته های جامعه شناختی و با یک نگاه آماری به پراکندگی میزان خودکشی در ایران، نیمه غربی کشور دارای بیشترین تعداد خودکشی در میان مناطق مختلف بوده است که با توجه به همین نکته ایلام با ۷۰۶ مورد خودکشی بیشترین تعداد خودکشی را در سال ۹۵ در میان سایر استان ها دارا بوده است.

با توجه به همین آمار و اطلاعات نیاز به تعمق و تفکر و البته توجه کارآمد به این موضوع و تحلیل و تشریح علل ایجاد چنین سطح بالایی از اقدام به خودکشی در این استان ها احساس می شود. براساس اطلاعات موجود، استان ایلام از استان هایی است که دارای تعداد زیادی افراد تحصیلکرده و در عین حال از استان های دارای تعداد بالای جمعیت بیکار است که بخش زیادی از این موضوع ناشی از بی توجهی مسئولان و عدم برنامه ریزی صحیح در دو جهت، اول بازسازی ویرانی بسیاری از صنایع بعد از سال های جنگ و دوم توجه و بازشناسی ظرفیت ها در جهت بهره وری صحیح از آنها در جهت رشد و توسعه استان و کاهش کمبودهاست.

با یک خوانش دوباره پاراگراف های ابتدایی و بررسی دوباره انواع خودکشی، نابسامانی های اجتماعی می تواند اصلی ترین علت گرایش جوانان به خودکشی در این استان ها باشد. در همین رابطه سیدکاظم ملکوتی، رئیس جمعیت علمی پیشگیری از خودکشی ایران با بازشماری علل مختلف آمار بالای خودکشی در استان های غربی در گفت وگو با «فرهیختگان» گفت: «بهداشت روانی، مشکلات اقتصادی و معیشتی، تفاوت های فرهنگی، معضلات اجتماعی و شرایط اقلیمی علل اصلی تمایل و بروز پدیده خودکشی در میان جوانان این استان ها است و به همین دلیل هرساله طبق آمار موجود در وزارت بهداشت این استان ها بیشترین گرایش به خودکشی را در کشور دارند

ملکوتی در ادامه به تشریح هر یک از علت های بروز خودکشی در میان جوانان این استان ها پرداخت و افزود: «حد استاندارد وجود بیماری افسردگی در کشور ۱۸ درصد است، در حالی که این حد در استان ایلام به تنهایی ۲۰ درصد است که نشان دهنده وخامت اوضاع بیماری افسردگی در این استان است. حال با توجه به این نکته که افسردگی خود ۶ درصد احتمال بروز خودکشی را افزایش می دهد، وجود آمار بالا در ارتباط با خودکشی در این استان ها دور از انتظار نیست. سوای این موضوع، رفتار های تکانشی و پرخاشگرانه که خود ناشی از کمبود ها و مشکلات مختلف اقتصادی و معیشتی در جامعه همچون تعداد بالای جمعیت بیکار و درگیر با معضلات معیشتی است، عامل تاثیرگذارتری در جهت سوق یافتن جوانان به سمت خودکشی به شمار می رود، چراکه طبق آمار موجود بیکاری دو برابر احتمال خودکشی را افزایش می دهد. به نظر من این مشکلات، ایرادات غیرقابل حل و دور از دسترسی نیستند و با کمی برنامه ریزی و توجهات مسئولان می تواند به راحتی باعث کاهش رشد خودکشی در بین جوانان شود

علل گرایش به خودکشی 

رئیس جمعیت علمی پیشگیری از خودکشی ایران اختلافات بین نسلی را از سنخ آسیب های فرهنگی موجود در این استان ها دانست و خاطرنشان کرد: «به مدد گستردگی رسانه ها و آشنایی بیشتر جوانان با فرهنگ ها و گزاره های جدید اجتماعی اختلاف آنها با نسل های قبل تر و به طور مشخص پدر و مادر ها بیشتر و موجب بروز اختلافات گوناگون بین آنها می شود و این موضوع خود می تواند به تنهایی یا در کنار سایر علل مشوق افراد برای امر خودکشی باشد. نبود فضای آزاد تعاملی بین جوانان با جنس مخالف، سختگیری های سنتی و فرهنگی و آداب روستایی و قدیمی نیز در کنار این موضوع از سایر علل فرهنگی و البته اجتماعی گرایش به خودکشی است

ملکی با اشاره به اقدامات وزارت بهداشت و جمعیت علمی پیشگیری از خودکشی گفت: «در برنامه ریزی های وزارتخانه همواره پرداختن به استان های غربی اولویت دارد و در جهت بررسی های صورت گرفته هم این گونه بوده که شخصی که اقدام به خودکشی کرده، بلافاصله به اورژانس منتقل می شود، ماموران و کارشناسان با شناسایی این افراد به بررسی و تحلیل علل گرایش آنها به این اقدام می پردازند، چراکه احتمال انجام دوباره خودکشی در فردی که یکبار این کار را کرده، نزدیک به ۳۰ برابر بیشتر از سایرین است و از این جهت مطالعه و دخالت های بیرونی جهت کنترل و درمان روحی آنها بسیار حائز اهمیت است

خودکشی راهی برای فرار از مشکلات 

سیدحسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی نیز در ارتباط با آمار بالای خودکشی در استان های غربی کشور به «فرهیختگان» گفت: «سالیان سال است که هرگاه خبری از خودکشی منتشر می شود، نام ایلام و کرمانشاه و سایر استان های غربی کشور به ذهن متبادر می شود. این موضوع ابتدا به خاطر این است که مردمان این استان ها همواره در جهت فرار از مشکلات و شکست ها این راه را بر سایر اقدامات ترجیح می دادند. برای مثال، سال ها این اتفاق بین آنها رایج بوده که خودکشی را بر طلاق گرفتن مقدم می دانستند و به این کار گرایش بیشتری داشتند

وی در ادامه با اشاره به این نکته که در آسیب شناسی و مطالعات اجتماعی نمی توان با قطعیت از تاثیرات یک گزاره به عنوان گزاره اصلی سخن گفت، افزود: «در بررسی آسیب های اجتماعی همواره یک زنجیره از عوامل تاثیر گذار بوده اند و نمی توان گفت یکی بر سایرین مقدم تر است، اما با این حال بعضی عوامل علاوه بر تاثیر گذاری، تشدید کننده و ترغیب کننده به این اعمال و ناهنجاری ها هستند

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی با بیان اینکه استان های غربی و در راس آنها ایلام با مشکلات بسیاری دست و پنجه نرم می کنند، خاطرنشان کرد: «مشکلات و آسیب های متعدد روانی که ناشی از عدم توجه مسئولان و سیاستگذاران استانی است، مشکلات و آسیب های بسیار اقتصادی و معیشتی و محرومیت بالا در این استان یکی از عوامل تاثیر گذار و تشدید کننده گرایش افراد به خصوص جوانان به پدیده خودکشی است

موسوی چلک همچنین با اشاره به بی توجهی مسئولان استانی به موضوعاتی همچون خودکشی ادامه داد: «نگاه بیرونی و خارج از این استان ها به مقوله خودکشی و آسیب های اجتماعی بسیار جدی تر از نگاه مسئولان استانی به این آسیب هاست و متاسفانه باید گفت این دست از اقدامات، یعنی خودکشی و… برای مسئولان این استان امری عادی تلقی می شود و از اولویت های آنها در جهت سیاستگذاری های تقابلانه و کاهش آنها نیست

هنوز به این موضوع فکر نکرده ام

قاسم سلیمانی دشتکی استاندار ایلام در واکنش به آمار بالای خودکشی در این استان در گفت وگو با «فرهیختگان»، گفت: «هنوز به این موضوع فکر نکرده ام و هروقت که زمان و موقعیت مناسب ایجاد شد به بررسی این موضوع خواهم پرداخت و پاسخگو خواهم بود

سلیمانی در جواب به این سوال که آمار بالای خودکشی فقط برای این چند هفته نیست و به گفته استاندار قبلی ایلام بیشترین میزان خودکشی در کشور را دارد و نظر شما در این رابطه چیست، نیز خاطر نشان کرد: «من هنوز به این موضوع ورود نکرده ام و اطلاعی ندارم؛ ضمن اینکه این روزها درگیر مقدمات و دریافت بودجه برای مراسم اربعین هستم

با بیان جنبه ها و علل مختلف اقدام به خودکشی از منظر جامعه شناسان و کارشناسان این حوزه کمبود ها و نابسامانی های اجتماعی همچون بیکاری و فقر بالاترین میزان تاثیرگذاری در افراد برای حرکت به سمت اقداماتی همچون خودکشی بوده است و سهل گیری ها و عدم توجهات کافی سیاستگذاران و برنامه ریزان در سطح کلان این کمبودها را تشدید می کند و با این رویه آمار ها نه تنها تغییری نخواهد کرد، بلکه هرساله باید منتظر افزایش آنها نیز باشیم

مطالب مرتبط